Δευτέρα, 7 Μαΐου 2018

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΑΛΛΑΖΕΙ. ΠΩΣ ΑΛΛΑΖΕΙ Ο ΑΝΑΡΧΙΣΜΟΣ;

Έντονα επηρεασμένος από ιστορικά γεγονότα (αγγλικός ριζοσπαστισμός του 16ου αιώνα, Διαφωτισμός, Γαλλική Επανάσταση), που καθόρισαν τα βασικά χαρακτηριστικά του, ο αναρχισμός συγκροτείται σε μια συγκεκριμένη περίοδο της δυτικής ιστορίας. Οι απαρχές του ως κοινωνικό κίνημα βρίσκονται στην εμφάνιση της βιομηχανικής κοινωνίας και στη σύγκρουση που θα διχάσει την Πρώτη Διεθνή. Επιπλέον, μην έχοντας ένα κέντρο που θα καθορίζει την ορθοδοξία, εμπεριέχει διάφορες τάσεις: κοινωνιστικές, ατομικιστικές, εξεγερτικές, οικολογικές, πρωτογονιστικές κλπ. Ποια σχέση υπάρχει μεταξύ των αλλαγών της κοινωνίας και των πιθανών αλλαγών του αναρχισμού; Ξεκινώντας ακριβώς από την εξέταση των αλλαγών της κοινωνίας και των υποτελών τάξεων, και φτάνοντας μέχρι τις επιστημολογικές αλλαγές της δεκαετίας του ’60 και την παγίωση του νεοφιλελευθερισμού (κυρίως στις αρχές του 21ου αιώνα), οι συγγραφείς αυτού του τόμου διερωτώνται για τον σύγχρονο αναρχισμό και τις εξελικτικές του τάσεις, για τον μεταναρχισμό και την πιθανή απουσία της (άλλοτε) κεντρικότητας του συνολικού κοινωνικού ζητήματος. Ζητήματα θεμελιώδη, που παραμένουν ανοιχτά.■

Μαρξισμός και Αναρχισμός - Τζαμπιέτρο «Νίκο» Μπέρτι

«Δεν πρέπει συνεπώς να ξαφνιαζόμαστε που παρά τη διακήρυξη στα λόγια συγκεκριμένων στόχων (όπως η κατάργηση των τάξεων), χρησιμοποιούνται τέτοια μέσα που το αποτέλεσμά τους είναι η δημιουργία νέων τάξεων. Δεν μπορούμε να τασσόμαστε υπέρ της ελευθερίας και της αυτονομίας και να θέλουμε να πετύχουμε κάτι τέτοιο με την εξουσία και τον συγκεντρωτισμό. Δεν μπορούμε να ισχυριζόμαστε ότι επιδιώκουμε τη διεύρυνση της αυτοσυνείδησης των μαζών και να θέλουμε να τις απελευθερώσουμε καθοδηγώντας τις. Δεν μπορούμε, τέλος, να θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε σαν μέσα την αστυνομία, το κράτος και την ιεραρχία, ενώ επιθυμούμε την εξαφάνιση του κράτους, της κυριαρχίας και της γραφειοκρατίας! Στη μεταφυσική αντίληψη του μαρ- ξισμού και στη μακιαβελική, απηρχαιωμένη του επιστήμη, ο αν- αρχισμός αντιπαραθέτει την υλιστική αντίληψη του οργανικού αγώνα μέσα από τη συνάφεια μέσων-σκοπών. Συνεπώς, για το παγκόσμιο προλεταριάτο, η εναλλακτική απέναντι στη μαρξιστική ουτοπία είναι για μια ακόμη φορά η αναρχική επανάσταση».
 Τζαμπιέτρο «Νίκο» Μπέρτι

ΜΑΥΡΕΣ-ΚΟΚΚΙΝΕΣ ΣΕΛΙΔΕΣ 2017



Τρίτη 19 Δεκέμβρη 5:30μμ ΑΣΟΕΕ

3 ΗΜΕΡΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΚΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ



Μιλανέζικο Τρίπτυχο - Πάολο Πότσι

Αρχές της δεκαετίας του ’80 και η άμπωτη των κινημάτων του κοινωνικού ανταγωνισμού στην Ιταλία έχει ξεκινήσει. Ο Πάολο Πότσι, στέλεχος της εργατικής αυτονομίας στο Μιλάνο και αναντικατάστατο μέλος της συντακτικής ομάδας του περιοδικού «Rosso», γράφει τρεις μητροπολιτικές ιστορίες για το αντάρτικο πόλης στο Μιλάνο, τη στιγμή που αυτό φαίνεται η μόνη επιλογή για μια επαναστατική διαδικασία της οποίας έχει αρχίσει ήδη να διαφαίνεται η ήττα. Απαλλοτριώσεις τραπεζών, μαχητικές αναζητήσεις, εκτελέσεις ταξικών εχθρών, καταδότες και τελικά οι οδυνηρές συζητήσεις μέσα στη φυλακή για το πώς πήγαν τα πράγματα. Το μιλανέζικο τρίπτυχο μοιάζει με μια μικρή μυθιστορία, όμως είναι μια πραγματικότητα που τα ίχνη της ακόμη ταλανίζουν τη γείτονα χώρα. Ο συγγραφέας, συνελήφθη στο πλαίσιο της επίθεσης ενάντια στην εργατική αυτονομία το 1979 και αφού πέρασε κάμποσα χρόνια στα «σωφρονιστικά» ιδρύματα της πατρίδας του, συνέχισε να είναι κοντά στα ανταγωνιστικά κινήματα της Ιταλίας μέχρι τον θάνατο του το 2016. Συγγραφέας του εμβληματικού βιβλίου Εξέγερση, εκδόσεις Derive Approdi, όπου αφηγείται γλαφυρά αυτόνομες διαδρομές τη δεκαετία του ’70.

ΚΑΡΜΠΟΝΙΑ Ήμασταν όλοι κομμουνιστές - Νάνι Μπαλεστρίνι

Στο ανά χείρας αφηγηματικό κείμενο του Νάνι Μπαλεστρίνι, ο συγγραφέας, με τη γνωστή του πλέον και στο ελληνικό κοινό τεχνική, έχει ως πρωταγωνιστή έναν μεταλλωρύχο που δουλεύει στη Σαρδηνία και του οποίου οι αναμνήσεις καταγράφονται κάπου ανάμεσα στο 1973 και το 1974. Είναι μια μορφή που έρχεται από τα κάτω, βγαίνει κυριολεκτικά από το υπέδαφος, κάτι ανάλογο με τον γέρο-τυφλοπόντικα που σκάβει για την επανάσταση όπως έλεγε ο Μαρξ παραφράζοντας τον Άμλετ. Με μια αφήγηση «επική», περιγράφει την πορεία ενός νεαρού ηλεκτρολόγου που από το πολεμικό ναυτικό κατά τη διάρκεια του 2ου παγκοσμίου πολέμου περνάει στην αντίσταση ενάντια στους ναζιφασίστες, συλλαμβάνεται και οδηγείται στα γερμανικά στρατόπεδα συγκέντρωσης, γλυτώνει και επιστρέφει στην Ιταλία όπου δουλεύει στο ορυχείο της Καρμπόνια στη Σαρδηνία, οργανώνεται και μάχεται για τα εργατικά δικαιώματα εκεί που ήταν όλοι κομμουνιστές, μεταναστεύει στην Αυστραλία όπου γνωρίζει τον ρατσισμό και τον πλουτισμό εις βάρος των αυτόχθονων και των φτωχών, για να καταλήξει στην ταραγμένη Ρώμη των αρχών της δεκαετίας του ’70, μαχόμενος ενάντια στις εξώσεις και υπέρ των αυτομειώσεων στα κοινωνικά κινήματα εκείνης της εποχής. Ένα μυθιστόρημα ανάλογο με το Τα θέλουμε όλα, σκλη-ρό και τρυφερό ταυτοχρόνως, αναδεικνύει για μια ακόμη φορά τους λόγους αλλά και τις φιγούρες που έκαναν τη μεταπολεμική Ιταλία ένα από τα πιο σημαντικά εργαστήρια του κοινωνικού ανταγωνισμού. Η έκδοση

Πολιτική Οικολογία - Δημήτρης Ρουσσόπουλος

«Σε μια εποχή που μια τυφλή μηχανή αποκαλούμενη αγορά μετατρέπει το έδαφος σε άμμο, καλύπτει γόνιμη γη με μπετόν, δηλητηριάζει αέρα και νερό, ενώ προκαλεί σαρωτικές αλλαγές στο κλίμα και την ατμόσφαιρα, είμαστε αναγκασμένοι να θέσουμε θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με τη φύση της κοινωνίας μας. Αυτό το βιβλίο είναι μια προσπάθεια αντιμετώπισης της οικολογικής κρίσης, από τη μια πλευρά, και της θλιβερής κρίσης της σύγχρονης κοινωνίας, από την άλλη. Δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τις καταπιεστικές ή κατασταλτικές δομές της κοινωνίας μας, την ιεραρχική και ταξική συγκέντρωση της εξουσίας, όπως και τον συστηματικό εθισμό στην απληστία, καθώς όλα αποτελούν βασικούς παράγοντες της λεγόμενης κοινωνικής και οικολογικής κρίσης…». Δημήτρης Ρουσσόπουλος Ο Δημήτρης Ρουσσόπουλος είναι ιστορική φιγούρα του βορειο-αμερικανικού ελευθεριακού κινήματος, ακτιβιστής, συγγραφέας και επιμελητής πάμπολλων βιβλίων, ιδρυτής το 1969 των εκδόσεων Black Rose Books, με έδρα το Μοντρεάλ του Καναδά, που συνεχίζουν μέχρι σήμερα να βγάζουν εξαιρετικά κινηματικά και θεωρητικά βιβλία, βασικό στέλεχος του περιοδικού «Our Generation» (1961-1992) που γαλούχησε γενιές αγωνιστών και αγωνιστριών, πάντοτε ενεργός στο κίνημα πολιτών της χώρας του υπέρ της δημοτικής αυτοδιεύθυνσης και μέλος του TRISE, του Διεθνικού Ινστιτούτου για την Κοινωνική Οικολογία, ενός δικτύου διανοουμένων/ακτιβιστών που δρα σε διάφορες πόλεις της Ευρώπης.

Ένα πιάνο στα οδοφράγματα - Marcello Tari

Στον γαλαξία των κοινωνικών και πολιτικών κινημάτων στην Ιταλία κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’70, η Αυτονομία κατάφερε να βάλει μαζί τον Μαρξ με την αντιψυχιατρική, την Παρισινή Κομμούνα με την αντικουλτούρα, τον ντανταϊσμό με τον εξεγερτισμό, τον εργατισμό με τον φεμινισμό και πολλά ακόμη περισσότερα. Όμως ήταν κυρίως μέσω της δράσης της που η Αυτονομία αποτέλεσε μια βαθιά ασυνέχεια, τομή και ρήξη με τις πρακτικές του επίσημου εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος. Αυτή δεν υπήρξε μια οργάνωση, αλλά μια πολλαπλότητα που ξεκινούσε να οργανώνεται από εκεί που ζούσε, δούλευε ή σπούδαζε κάποιος/α. Στην πραγματικότητα, στην Αυτονομία συνυπήρχαν πολλές ιδιαίτερες αυτονομίες: των εργατών, των φοιτητών, των γυναικών, των ομοφυλόφιλων, των φυλακισμένων, οποιουδήποτε είχε επιλέξει –ξεκινώντας από τις ίδιες του τις αντιφάσεις– τον δρόμο του αγώνα ενάντια στη μισθωτή εργασία και το κράτος, τον δρόμο της αλλαγής της ζωής. Παρότι το κίνημα της δεκαετίας του ’70 ηττήθηκε από τις συνδυασμένες προσπάθειες της κρατικής μηχανής και του κομμουνιστικού κόμματος, η ιστορία της Αυτονομίας είναι αυτή μιας επαναστατικής περιπέτειας της οποίας η σημασία παραμένει και σήμερα άκρως επίκαιρη. Ο Μαρτσέλλο Ταρί είναι ένας «ξυπόλητος ερευνητής», ασχολούμενος κυρίως με την κατανόηση των σύγχρονων κινημάτων του κοινωνικού ανταγωνισμού. Το τελευταίο του βιβλίο που κυκλοφόρησε την Άνοιξη του 2017 από τις εκδόσεις Derive Approdi είναι το Δεν υπάρχει μια θλιμμένη επανάσταση.

Ο αναρχισμός στην Ελλάδα τον 21ο αιώνα - Παναγιώτης Καλαμαράς

Σε καμία χώρα της Ευρώπης δεν συναντά κανείς τόσα πολλά κοινωνικά κέντρα, συλλογικότητες, έντυπα, εκδόσεις, ιστοσελίδες, ραδιόφωνα που αναφέρονται απευθείας στον αναρχισμό όσο στην Ελλάδα. Επίσης, είναι σίγουρο ότι σε καμία χώρα της Ευρώπης δεν βλέπει κανείς τόσα πολλά συνθήματα υπογεγραμμένα με το άλφα σε κύκλο όσο σε αυτή τη χώρα των «κακών μαθητών του δυτικού κόσμου». Σε σχέση μάλιστα με το μέγεθος του πληθυσμού, η συμμετοχή των αναρχικών σε διάφορα κοινωνικά δρώμενα αλλά και στα εγχώρια κινήματα του κοινωνικού ανταγωνισμού είναι πράγματι εντυ-πωσιακή. Αυτό το σύντομο δοκίμιο προσπαθεί να κάνει μια πρώτη ανάγνωση ενός πολύ ενδιαφέροντος φαινομένου, που προσελκύει την προσοχή ανθρώπων από πολλές άλλες χώρες. Αυτοοργάνωση-απουσία ιεραρχίας, συναινετική λήψη των αποφάσεων, συμμετοχή στο κίνημα εναντίον της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, αντιφασιστικός-αντιναζιστικός αγώνας, έμπρακτη αλληλεγγύη στους μετανάστες, εναντίωση στα σχέδια κράτους και αφεντικών, αμφισβήτηση του κρατικού μονοπωλίου της βίας, υπεράσπιση του περιβάλλοντος και άλλων μορφών ζωής, αντιεμπορευματική κουλτούρα, αντισεξισμός και κριτική στην πατριαρχία, αλλά και κινηματικές υποδομές σε πολλές, μεγαλύτερες και μικρότερες, πόλεις της Ελλάδας, συνιστούν κάποια από τα κομμάτια του αναρχικού παζλ στην Ελλάδα. Καθώς ο 21ος αιώνας βρίσκεται σε εξέλιξη, σε εξέλιξη βρίσκονται τόσο οι δυνάμεις που επιδιώκουν τη σταθερή αναπαραγωγή του υπάρχοντος όσο και αυτές που δουλεύουν για την ανατροπή του. Μια παρουσίαση των δεύτερων στον ελληνικό κοινωνικό σχηματισμό από μια αναρχική οπτική γωνία, νομίζουμε ότι συμβάλλει στην εκτίμηση μιας ανταγωνιστικής συνιστώσας που σπανίως αναφέρεται στο δημόσιο λόγο με το όνομά της, απόδειξη και αυτό της επικινδυνότητάς της για την κυριαρχία.

Η σβάστικα στο γήπεδο - Τζοβάνι Τσερούτι

Οι ιστορίες που παρουσιάζονται σε αυτό το βιβλίο  επιλέχθηκαν από τις πολλές που συνέβησαν στον κόσμο του αθλητισμού γενικότερα και του ποδοσφαίρου ειδικότερα, στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’30 και του 2ου παγκοσμίου πολέμου. Επιλέχθηκαν ανάμεσα σε άλλες γιατί οι πρωταγωνιστές τους είναι άνθρωποι που συνέβαλλαν στο να γραφεί η ιστορία του ποδοσφαίρου και οι οποίοι στο απόγειο της καριέρας τους είχαν την τύχη εκατομμυρίων άλλων συνανθρώπων τους, που υπέστησαν τη φρίκη των ναζιφασιστικών καθεστώτων. Δύο Ούγγροι, ο Αρπάντ Βάις και ο Έρνεστ Ερμπστάιν, δημι- ουργοί αντίστοιχα της μεγάλης Μπολώνια τη δεκαετία του ’30 και της μεγάλης Τορίνο της δεκαετίας του ’40, ένας Αυστριακός, ο Ματίας Ζίντελαρ ή ο «Μότσαρτ του ποδοσφαίρου» και μια ομάδα, ο Άγιαξ, και το δίκτυο διάσωσης των Εβραίων και των αντιστασιακών στην υπό ναζιστική κατοχή Ολλανδία, συνθέτουν έναν ιστό ικανότητας, αξιοπρέπειας και ελευθεροφροσύνης, μέσα στις χειμαζόμενες από τη ναζιστική πανούκλα Ευρώπη, εποχή όμως κατά την οποία το ποδόσφαιρο άρχισε να γίνεται το πλέον δημοφιλές σπορ που είναι σήμερα. Τις παρουσιάζουμε κι εμείς στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό, ελπίζοντας ότι συμβάλουμε έτσι στη διατήρηση της μνήμης ανθρώπων που αντιστάθηκαν κάτω από τις χειρότερες δυνατές συνθήκες, αποδεικνύοντας ότι τίποτα δεν είναι αδύνατο εφόσον οι άνθρωποι αποφασίσουν να σταθούν στο ύψος των ιστορικών περιστάσεων που βρέθηκαν.


Ο Τζοβάνι Τσερούτι είναι επιστημονικός διευθυντής του Ιστορικού Ινστιτούτου της Αντίστασης και της Σύγχρονης Κοινωνίας στο Νοβαρέζε και στο Βερμπάνο-Κούζιο-Όσολα «Πιέρο Φορνάρα». Τα τέσσερα κείμενα δημοσιεύτηκαν στην ιστορική ιταλική αναρχική επιθεώρηση «Rivista Anarchica», στα τεύχη 374/377, ανάμεσα στον Οκτώβρη του 2012 και τον Φλεβάρη του 2013.

To τραγούδι των Ωκεανιδών - Γιάννης Μαλλούχος

[…] Η μουσική μονάχα έχει μια θέση στο σύγχρονο κόσμο, ακριβώς γιατί δεν έχει την πρόθεση να πει κάτι συγκεκριμένο, παρά μόνο εκφράζει τη γενική διάθεση, τη μεγάλη επίπονη λαχτάρα, η οποία κυριαρχεί στο παρόν και γι’ αυτό πρέπει να είναι μια μεγάλη τραγική τέχνη. […] Μ. Μπακούνιν Μερικές φορές, το ενδιαφέρον που παρουσιάζουν κάποια «σημεία επαφής» στην πολιτισμική ιστορία, μπορεί να εντοπιστεί στην ανάδειξη πτυχών των υποκειμένων και του κοινωνικού περιβάλλοντος τους, οι οποίες, στην κυρίαρχη ιστοριογραφία, εμφανίζονται ως δευτερεύουσες ή ακόμη και ως περιστασιακές ή ασήμαντες. Στην περίπτωση του Μπακούνιν, η ιδιότητα του επανα-στάτη και του αναρχικού θεωρητικού, έχει φυσικά επισκιάσει όλες τις υπόλοιπες πλευρές του πολυσχιδούς αυτού ανθρώπου. Γι’ αυτό και ο τίτλος αυτού του βιβλίου, ίσως να παραξένευε κάποιους –ίσως και πολλούς που γνωρίζουν το έργο και το βίο του πατέρα του αναρχισμού– εφόσον η επιμέρους σχέση του με τη μουσική δεν είναι ευρέως γνωστή. Αρκετοί γνωρίζουν, ότι ο Μπακούνιν βρέθηκε στα οδοφράγματα της Δρέσδης το Μάη του 1849 δίπλα στο Ρίχαρντ Βάγκνερ. Μια συνάντηση που βρίσκει θέση σε πολλές βιο- γραφίες του Βάγκνερ ή του Μπακούνιν καθώς και σε αρκετές ιστορίες μουσικής και ιστορικά κείμενα για την εξέγερση. Η σχέση του όμως με τη μουσική και τους μουσικούς ήταν πολύ πιο πλούσια και σίγουρα πιο βαθιά. Αυτή η «μικροϊστορία» των ανθρώπων και των έργων της μουσικής που ήρθαν σε επαφή με το Μπακούνιν, το πάθος του ίδιου για τη μουσική και οι στοχασμοί του πάνω σ’ αυτή, καθώς και οι αμφίδρομες συνέπειες και επιδράσεις που υπήρξαν είναι το θέμα αυτής της μελέτης.

Σάββατο, 10 Δεκεμβρίου 2016

ΜΑΥΡΕΣ-ΚΟΚΚΙΝΕΣ ΣΕΛΙΔΕΣ 2016

ΜΑΥΡΕΣ-ΚΟΚΚΙΝΕΣ ΣΕΛΙΔΕΣ 2016
συνάντηση εκδόσεων ανατρεπτικού περιεχομένου

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 16 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 17:00  

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

17:30 Προβολή της ταινίας μικρού μήκους «Η Ιδέα» (1932) με αφορμή την έκδοση του βιβλίου Το πάθος ενός ανθρώπου του Frans Masereel (εκδόσεις d*) 

18:00 Οι ρίζες του αναρχικού κινήματος στον ελλαδικό χώρο 1830-1875 Παρουσίαση της ατζέντας 2017 του Ταμείου Αλληλεγγύης Φυλακισμένων και Διωκόμενων Αγωνιστών Παρουσίαση της ατζέντας 2017 του Ευτοπικού Εργαστηρίου με αρχειακό υλικό εντύπων του α/α χώρου στα 80's 

18:30 ATTICA 45 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ με αφορμή την έκδοση των βιβλίων ΑΤΤΙΚΑ 45 του Τάσου Θεοφίλου (Ασύμμετρη Απειλή) O «mad bomber» Σαμ Μέλβιλ (Δαίμων του Τυπογραφείου) και τη σημερινή κατάσταση και τις απεργίες στις φυλακές των ΗΠΑ Παρεμβάσεις των Τ. Θεοφίλου, συντρόφου από τις ΗΠΑ και Joshua Melville, γιου του δολοφονημένου αγωνιστή της Attica, Sam Melville 

20:00 Παρουσίαση του βιβλίου του Γιάννη Μαλλούχου ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΙΔΩΝ Ο Μιχαήλ Μπακούνιν και η μουσική (Εκδόσεις για μια Ελευθεριακή Κουλτούρα) Ερμηνεύει στο πιάνο η Μαρία Μυλαράκη με έργα των Reichel, Beethoven και Wagner 

21:00 ΟΓΔΟΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Ο ΑΝΑΡΧΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ με αφορμή την έκδοση των βιβλίων Ένα ελευθεριακό πρόταγμα του Ντιέγο Αμπάδ ντε Σαντιγιάν (Στάσει Εκπίπτοντες) Ο αναρχισμός σε κίνηση του Τόμας Ιμπάνιεθ (Ευτοπία) 

διοργάνωση:

κινηματικά εκδοτικά εγχειρήματα

Παρασκευή, 4 Νοεμβρίου 2016

ΕΡΓΑΤΕΣ ΚΑΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ για τα 50 χρόνια από την έκδοση του - Toni Negri, Mario Tronti, Franco Berardi “Bifo”

Δημοσιεύουμε εδώ δύο συμβολές σε μια ημερίδα στο πανεπιστήμιο της Ναντέρ στις 11 Ιούνη 2016 για το βιβλίο του Μάριο Τρόντι Εργάτες και Κεφάλαιο, θεμελιώδες έργο για την εξέλιξη της ανατρεπτικής σκέψης και πρακτικής στην Ιταλία τις δεκαετίες του ’60 και του ’70, που έγινε επ’ ευκαιρία της συμπλήρωσης πενήντα χρόνων από την πρώτη κυκλοφορία του. Εμβληματικό κείμενο, στο οποίο αναδεικνύεται η σημασία των «από κάτω», των προλετάριων με την ευρύτερη έννοια, ως ο κινητήριος μοχλός για τις εξελίξεις στο καπιταλιστικό σύστημα, ενώ θα αποτελέσει και τη θεωρητική βάση πάνω στην οποία αρθρώθηκε το «άλλο» εργατικό κίνημα στη γείτονα χώρα, όπως και το σπουδαίο ρεύμα της εργατικής αυτονομίας, τόσο της οργανωμένης όσο και της διάχυτης. Στη συζήτηση, πέρα από τους Αντρέα Καβατζίνι, Φαμπρίτσιο Καρλίνι, Γιάν Μουλιέρ-Μπουτάνγκ, Ετιέν Μπαλιμπάρ και Μοργκάν Μερτουίγ, παρενέβησαν ο Τόνι Νέγκρι και με μια επιστολή ο ίδιος ο Μάριο Τρόντι. Είναι ακριβώς το κείμενο του Νέγκρι και η επιστολή του Τρόντι που δημοσιεύουμε εδώ. Μαζί με ένα κείμενο του Φράνκο Μπεράρντι «Μπίφο» για το ίδιο ζήτημα που δημοσιεύτηκε στον δι-κτυακό τόπο «Alfabeta 2», θεωρούμε ότι υποδεικνύουν τρεις δρόμους ανάγνωσης για την πορεία μιας πεντηκονταετίας, τρεις δρόμους ερμηνείας του παρελθόντος, του παρόντος αλλά και του μέλλοντος.

Η εικονική αυτοκρατορία - Renato Curcio

Κάποιες επιχειρήσεις που πριν δεκαπέντε χρόνια δεν υπήρχαν καν, όπως η Google και η Facebook, συνιστούν σήμερα τη νέα και δυναμική πλανητική ολιγαρχία του ψηφιακού καπιταλισμού. Το Internet αντιπροσωπεύει το πλαίσιο και οι χρήστες του, δηλαδή γύρω στα τρία δισεκατομμύρια άτομα, την απαραίτητη εργατική δύναμη. Οι νέες ψηφιακές τεχνολογίες αποτελούν τώρα πια αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινότητάς μας, τις κουβαλάμε επάνω μας και αυτές ελέγχουν ολόκληρη την κοινωνική ζωή, τους τόπους εργασίας και τους ναούς της κατανάλωσης. Αυτό το βιβλίο προτείνει έναν στοχασμό για τους μηχανισμούς μέσω των οποίων αυτή η ολιγαρχία και αυτές οι τεχνολογίες συλλαμβάνουν και αποικιοποιούν το φαντασιακό μας, με σκοπό το οικονομικό κέρδος και τον κοινωνικό έλεγχο. Και αναδεικνύει μια νέα και πρωτόγνωρη υπηκοότητα εκείνου του ψηφιακού λαού ο οποίος, διοχετεύοντας μηνύματα, φωτογραφίες, selfie, αγωνίες και επιθυμίες στις πλατφόρμες των social network, συμβάλλει με τις ίδιες του τις πράξεις στην ενίσχυση της κυριαρχίας της νέας αυτοκρατορίας. Δεν γνωρίζουμε ακόμη τις μακροπρόθεσμες συνέπειες αυτής της τελευταίας εξέλιξης του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής. Όμως εμφανίζεται ξεκάθαρα η ανάγκη να επινοήσουμε πρακτικές προσωπικής και συλλογικής αποαποικιοποίησης, προκειμένου να θεσμίσουμε στους καθημερινούς τόπους της ζωής μας περάσματα απελευθέρωσης. Ο Ρενάτο Κούρτσιο, ιστορικός μέλος του ιταλικού ανταγωνιστικού κινήματος και εκ των ιδρυτών των Ερυθρών Ταξιαρχιών, αφού εξέτισε πλήρως την ποινή του χωρίς ούτε να μετανιώσει ούτε να καταδώσει, συμμετείχε στην ίδρυση (και εξακολουθεί μέχρι σήμερα να είναι ενεργός) του κινηματικού εκδοτικού οίκου Sensibili alle foglie, στον οποίο έχει δημοσιεύσει πολλά βιβλία, ανάμεσα στα οποία και τα εξής: Razzismo e indifferenza, 2010, La socioananalisi narrativa, 2012, (μαζί με τη Μ. Prette και τον N. Valentino). Mal di lavoro, 2013.

Επίσκεψη στη φυλακή Άττικα - Michel Foucault

Tο 1972, ένα χρόνο μετά την αιματηρή καταστολή της εξέγερσης των φυλακισμένων στη φυλακή Άττικα, ο Μισέλ Φουκώ επισκέπτεται το «σωφρονιστικό» κατάστημα μαζί με τον Τζων Σάιμον, τότε καθηγητή συγκριτικής λογοτεχνίας και γαλλικών στο πολιτειακό πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. Από αυτή τους την επίσκεψη προέκυψε μια συζήτηση που δημοσιεύτηκε στην ιστορική αμερικανική επιθεώρηση της κριτικής αριστεράς «TELOS», τεύχος 19, άνοιξη του 1974. Το καλοκαίρι του 1974 και με αφορμή κάποιες ταινίες που έθιγαν το ζήτημα της αντίστασης του γαλλικού λαού κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπως και τη σχέση ναζισμού, σεξουαλικότητας και της μαρξιστικής ερμηνείας του εθνικοσοσιαλιστικού φαινομένου, ο Φουκώ δίνει μια συνέντευξη σε ένα από τα καλύτερα κινηματογραφικά περιοδικά παγκοσμίως, το «Cahiers du Cinema». Δύο εξαιρετικά ενδιαφέρουσες συνεντεύξεις, που δημοσιεύουμε μαζί με δύο κείμενα του Τόνι Νέγκρι κι ένα του Αλαίν Μπροσά τα οποία ασχολούνται με τη συμβολή του Φουκώ στην πρακτική θεωρία, φτιάχνοντας έναν μικρό τόμο νομίζουμε σημαντικό για την περαιτέρω μελέτη τόσο του συστήματος «σωφρονισμού» και των πολιτικών αγώνων που μπορούν να δοθούν γύρω και μέσα στις φυλακές, όσο και του ζητήματος της μνήμης των προλεταριακών αγώνων και του φασιστικο-ναζιστικού φαινομένου, που τα τελευταία χρόνια μοιάζει να ανα- κάμπτει στον ευρωπαϊκό χώρο.■

ΙΣΠΑΝΙΑ 1936-1939 - Colombo/Lanza/Camacho/Berti/ Venza/Garcia

Στις 19 Ιούλη 1936 ξεκίνησε μια από τις πιο σημαντικές σελίδες στην ιστορία της χειραφέτησης του ανθρώπου: ο ισπανικός λαός μπλόκαρε το πραξικόπημα του στρατηγού Φράνκο και ξεκίνησε την κοινωνική επανάσταση. Ήταν το σύντομο καλοκαίρι της αναρχίας. Ποτέ στο παρελθόν ο αναρχισμός δεν είχε καταφέρει να ανέβει τόσο εντυπωσιακά στο κοινωνικό παλκοσένικο. Μετά από ογδόντα χρόνια, εκείνο το γεγονός διατηρεί αμείωτη την επικαιρότητά του, όχι τόσο για τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκε ή για τα κοινωνικά υποκείμενα που το διεκπεραίωσαν, όσο για το γεγονός ότι τα προβλήματα που αναδείχθηκαν εκείνα τα τρία χρόνια παραμένει ακόμη άλυτα. Η ισπανική επανάσταση είναι όντως το παράδειγμα μιας πιθανής διαδρομής ενός ριζοσπαστικού μετασχηματισμού της κοινωνίας. Αν και από κάποιες πλευρές φαίνεται ξεπερασμένη, μια πιο προσεκτική ανάλυση δείχνει ότι ως προς τα ουσιαστικά τους χαρακτηριστικά, οι θεμελιώδεις όψεις εκείνης της εποποιίας συνεχίζουν να αποτελούν ένα διαρκές σημείο αναφοράς για την επαλήθευση, σήμερα, όσων προτάσεων ασχολούνται με την εγκαθίδρυση μιας κοινωνίας ίσων και ελεύθερων. Τα κείμενα που παρουσιάζονται σε αυτή τη συλλογή αποτελούν τις παρεμβάσεις σε μια ημερίδα με τίτλο «Ισπανία ’36: επανάσταση και εξουσία», που έγινε στις 20 Σεπτέμβρη 1986 στο Μιλάνο, οργανωμένη από το Κέντρο Ελευθεριακών Μελετών Τζουζέπε Πινέλι. Πρόκειται για παρεμβάσεις κριτικές, σαφώς μη αγιογραφικές, που αντιπροσωπεύουν, κατά πάσα πιθανότητα, έναν σύγχρονο και ταυτοχρόνως απομαγευμένο στοχασμό για την αναρχία και την επανάσταση. Υπάρχει επίσης με τη μορφή επιμέτρου και η προσωπική αφήγηση εκείνης της 19ης Ιούλη από έναν από τους πρωταγωνιστές της, που αποτυπώνει νομίζουμε άριστα το πνεύμα και την πρακτική αυτής της ημέρας. Το να μιλάει κανείς σήμερα για επανάσταση, μπορεί σε πολλούς και πολλές να φαίνεται αναχρονιστικό, όμως υπάρχει άραγε άλλος τρόπος για να πραγματωθεί μια ελευθεριακή κοινωνία; Η συζήτηση πάνω σε αυτό το πρόβλημα παραμένει ανοιχτή: πολλοί θεωρούν, στη βάση των διαφόρων ιστορικών εμπειριών, πως τώρα πια η επανάσταση έχει μπει στο άλμπουμ των αναμνήσεων. Μπορεί… Όμως, τότε, δεν θα καταλήξει στο ίδιο άλμπουμ και η ελπίδα για μια κοινωνία θεμελιωμένη στην ελευθερία;■

Οι χωρίς κράτος - Andrea Staid

Αναλύοντας τη διαχείριση της εξουσίας, της οικονομίας και την έννοια του χρέους στις πρωτόγονες κοινωνίες, στο παρόν βιβλίο ο Αντρέα Στάιντ, ακολουθώντας τα βήματα ριζοσπαστών εθνολόγων/ανθρωπολόγων όπως ο Πιέρ Κλαστρ, ο Μάρσαλ Σάλινς, ο Χάρολντ Μπάρκλεϊ και ο Νταίηβιντ Γκραίμπερ, μας προτείνει μια εναλλακτική θεώρηση της κοινωνίας ως, ακριβώς, μιας κοινωνίας χωρίς κράτος. Ένα επίκαιρο κείμενο, μια διαφορετική οπτική για τον μηχανισμό του χρέους, για την έννοια της εργασίας, του πλεονάσματος και της φτώχειας. Οι πρωτόγονες κοινωνίες αποτελούν σαφώς μια πρόταση, με την απαραίτητη κριτική ματιά, προκειμένου να σκεφτούμε πως μπορεί να υπάρξει μια διαφορετική οργάνωση των σημερινών δυτικών κοινωνιών, σε μια απελευθερωτική και εξισωτική κατεύθυνση. Στην ελληνική έκδοση περιλαμβάνονται και δύο συνεντεύξεις-συζητήσεις του Στάιντ με τους εθνολόγους/ανθρωπολόγους Στέφανο Μπόνι και Εμανουέλε Αμόντιο, που βοηθούν στην καλύτερη κατανόηση τόσο της σκέψης του συγγραφέα όσο και των ζητημάτων που πραγματεύεται.

Ο Αντρέα Στάιντ έχει σπουδάσει πολιτισμική ανθρωπολογία στο πανεπιστήμιο του Μιλάνου, είναι ενεργό μέλος του ελευθεριακού χώρου στην Ιταλία και του μιλανέζικου Centro Studi Libertari, ενώ είναι και επιμελητής στις ιστορικές αναρχικές εκδόσεις Eleuthèra. Συγγραφέας πολλών άρθρων και δοκιμίων, αναφέρουμε χαρακτηριστικά τα βιβλία του Gli Arditi del Popolo, εκδόσεις La Fiaccola, 2007 (και στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ευτοπία), Le nostre brac- cie. Metticciato e antropologia della nuova schiavitù, εκδόσεις Agencia X, 2011 και I dannati della metropoli. Ethografia dei mi- grate ai confine della legalità, εκδόσεις Milieu, 2014.

Τρίτη, 10 Νοεμβρίου 2015

Μπουρλότο και Φωτιά - Geronimo

Τζερόνιμο είναι το ψευδώνυμο ιστορικού στελέχους της γερμανικής αυτονομίας και το Μπουρλότο και Φωτιά είναι ένα βιβλίο, που όπως λέει και ο υπότιτλός του, ασχολείται με την ιστορία των γερμανών αυτόνομων από τα τέλη της δεκαετίας του ’60 μέχρι αυτή του ’90. Σπόντις, καταλήψεις στέγης, αντιπυρηνικός αγώνας, ένοπλη πάλη, γυναικείο ζήτημα, αντιφασισμός, αυτά και άλλα πολλά είναι τα θέματα της ιστορικής (και όχι μόνο) ανασκόπησης μιας πολύτιμης και μοναδικής εμπειρίας του ευρωπαϊκού μεταπολεμικού ανταγωνιστικού κινήματος, που φτάνει μέχρι τις μέρες μας. Η γερμανική αυτονομία συνιστά μια διακριτή πολιτικο-κοινωνική τάση των δυτικών μητροπόλεων, η οποία επηρέασε κα επηρεάζει κινήματα και πέραν των γερμανικών συνόρων (το έχουμε δει αυτό και στην Ελλάδα). Η σχέση με τη βία (των ένοπλων ομάδων αλλά και των μαζικών συγκρούσεων στο δρόμο), η αυτοαξιοποίηση, η οργάνωση της καθημερινότητας, οι πολιτικές έριδες, οι ελπίδες και οι απογοητεύσεις, με τον γλαφυρό τρόπο που τα περιγράφει ο Τζερόνιμο, μπορούν να οδηγήσουν σε χρήσιμα συμπεράσματα τον προσεκτικό αναγνώστη και αναγνώστρια. Η γνώση της ιστορίας αποτελούσε και αποτελεί πάντοτε ένα πολύτιμο εργαλείο για όσους και όσες επιθυμούν να περπατούν στους δύσκολους δρόμους της έμπρακτης κριτικής αμφισβήτησης της κρατούσας τάξης πραγμάτων. Ελπίζουμε η ανανεωμένη έκδοση του Μπουρλότο και Φωτιά να συμβάλλει σε αυτή την κατεύθυνση.

Το βαρόμετρο δείχνει καταιγίδα - David Bernardini

«… Ολοκληρώνοντας τον σύντομο πρόλογό μου σε αυτό το δοκίμιο του Μπερναρντίνι, θα ήθελα να επαναλάβω την κοινή μας άποψη ότι η ιστορία δεν αποτελείται μόνο από θύματα και δήμιους, αλλά και από ιδεώδη, αξίες, προτάγματα, για τα οποία οι άνθρωποι μάχονται. Η ιστορία πρέπει να βγει από τα τείχη των πνευματικών και φυσικών περιορισμών της ακαδημίας, πρέπει να βρει τη δύναμη να μιλήσει για τους αγωνιστές, τους ακτιβιστές που προσπάθησαν να καθορίσουν οι ίδιοι το μέλλον τους. Η ιστορία δεν μπορεί και δεν πρέπει να είναι μόνο εκείνη των νικητών, η ιστορία μας είναι εκείνη των Μαύρων Μονάδων, των Arditi del Popolo και τόσων άλλων μικρότερων ή μεγαλύτερων ομάδων που στη διάρκεια του 20ου αιώνα μας δίδαξαν με τη δράση τους ότι ακόμη και σε πολύ δύσκολες συνθήκες είναι δυνατό να επιλέγεις να μην αναθέτεις σε κανέναν το φαντασιακό και την οικοδόμηση ενός καλύτερου μέλλοντος»

Andrea Staid

Ο Κορνήλιος Καστοριάδης στο Μιλάνο

Στις 6 Νοέμβρη 1983, το Κέντρο Ελευθεριακών Μελετών «Giuseppe Pinelli» στο Μιλάνο, διοργάνωσε ένα σεμινάριο στην έδρα του, που τότε βρισκόταν στη λεωφόρο Μόντσα 255, με τον Κορνήλιο Καστοριάδη. Αυτό που δημοσιεύουμε εδώ είναι η μετεγγραφή ενός εκτεταμένου αποσπάσματος από την έντονη συζήτηση που ακολούθησε τη δημόσια παρέμβαση σχετικά με το κοινωνικό φαντασιακό που είχε κάνει ο Καστοριάδης την προηγούμενη ημέρα. Όπως λένε και οι επιμελητές του Bolletino νο 48, Φλεβάρης 2014, του Κέντρου Ελευθεριακού Μελετών στο οποίο δημοσιεύθηκε η συζήτηση, μετά από τριάντα τόσα χρόνια δεν είναι δυνατόν να ταυτοποιηθούν πλέον τα άτομα που έκαναν τις ερωτήσεις ή εξέφρασαν τη γνώμη τους (και καθώς η καταγραφή δεν ήταν και πολύ επαγγελματική, υπάρχουν κάποια κενά σε αγκύλες, που επιτρέπουν να λειτουργήσει η γόνιμη φαντασία των αναγνωστών και των αναγνωστριών για το τι θα μπορούσε να έχει ειπωθεί). Εκτός από τον Εντουάρντο Κολόμπο, ο οποίος επίσης ήταν προσκεκλημένος στο σεμινάριο και του οποίου η ταυτοποίηση είναι βέβαιη. Γι’ αυτό άλλωστε στην παρούσα έκδοση αποφασίσαμε κι εμείς να βάλουμε σαν επίμετρο ένα απόσπασμα από μια ευρύτερη συνέντευξη του Κολόμπο, όπου μιλάει ακριβώς για την προσωπική και θεωρητική του σχέση με τον Καστοριάδη. Συμπεριλάβαμε επιπλέον μια συνέντευξη του ριζοσπάστη διανοητή με τον Λουτσιάνο Λάντσα όταν είχε επισκεφθεί και πάλι το Μιλάνο έναν χρόνο πριν, όπως και δύο ενδιαφέροντα κείμενα τόσο του Λάντσα όσο και του «Νίκο» Μπέρτι, που αποτυπώνουν τη σχέση του Καστοριάδη με την ιταλική (και όχι μόνο) αναρχική σκέψη και πρακτική.